Op 17 juni was de Keilezaal het toneel van een bijzondere sessie in het kader van het onderzoeksproject Een Tweede Stadsvernieuwing. Met bijna dertig aanwezigen, afkomstig van Woonstad Rotterdam, Woonbron, Havensteder, Hef Wonen, Gemeente Rotterdam, RCE, AIR, RoCoCo en Platform Woonopgave hebben we onze inzichten gedeeld in de opgave van de bestaande binnenstedelijke sociale woningbouwvoorraad van Rotterdam.

Doel van de gesprekken was het scherpstellen van de opgave en de doelstellingen, en het formuleren van een beoogd resultaat waarmee de betrokken partijen geholpen zijn.

Het onderzoek richt zich op 25.000 woningen die tijdens de periode van Stadsvernieuwing (jaren ’70 en ’80) een gestandaardiseerde renovatie ondergaan hebben. Tijdens de sessie hebben we gesproken over funderingsproblemen, verduurzamingsdoelstellingen, erfgoedwaarden, technische gebreken en financiële haalbaarheid.

Hoewel er groeiende waardering is voor deze gebouwen, kwam tegelijkertijd duidelijk naar voren dat renovatie in de huidige praktijk vaak moeilijk uitvoerbaar en financieel onaantrekkelijk blijft, wat eventuele sloop van deze voorraad in de hand werkt.

Enkele belangrijke thema’s die naar voren kwamen:

• De huidige aanpak is sterk projectgericht, terwijl veel uitdagingen juist vergelijkbaar zijn tussen gebouwen en buurten. Hierdoor bestaat de behoefte om meer op wijk- en gebiedsniveau te denken.
• Erfgoed speelt een belangrijke rol in de discussie. Er bestaat brede waardering voor de vooroorlogse gebouwen en stadsstructuren, en groeiende waardering voor de stadsvernieuwingslaag, maar de vertaling van die waarden naar concrete uitgangspunten blijkt vaak complex.
• Funderingsproblematiek werd benoemd als een belangrijke aanjager van de afweging tussen renovatie en sloop. In veel gevallen leidt een noodzakelijke funderingsaanpak tot bredere technische en financiële vraagstukken.

In de vervolgperiode gaan we de stadsvernieuwing van de jaren zeventig en tachtig gebruiken als inspiratiebron voor een meer gestandaardiseerde en wijkgerichte methode. Door te sturen op kennisdeling, standaardisering en herhaalbare aanpakken hoeft niet ieder project opnieuw vanaf nul te worden ontwikkeld. Ook is het in een wijkgerichte aanpak misschien mogelijk om opgaven te combineren, tussen verschillende wooncomplexen onderling, maar ook bijvoorbeeld met verdichting, vergroening, verduurzaming en andere wijkverbeteringen. Zo kunnen we grootschalige binnenstedelijke sloopprojecten voorkomen.

Een belangrijke conclusie van de middag was dat deze opgave vraagt om een bredere bestuurlijke en maatschappelijke agendering. De uitdaging ligt niet alleen in het verbeteren van afzonderlijke projecten, maar vooral in het creëren van de randvoorwaarden die grootschalige vernieuwing mogelijk maken. De komende periode gaan we aan de slag met een gezamenlijk narratief: een gedeeld verhaal dat richting geeft aan de vernieuwing van de stad en helpt om deze opgave als een gezamenlijk project te benaderen.

De sessie is tot standgekomen met ondersteuning van AIR Rotterdam en het Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie.